ER LEVEN MEER GEITEN DAN MENSEN IN OLDELAMER!

Klik op onderstaande foto's voor een vergroting!

 

 

  

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

DAT LIJKT EEN IDIOTE BEWERING, maar dat zit zo. Er wonen slechts 219 mensen op het flinke aantal hectares dat Oldelamer rijk is. Qua soort zijn de koeien zijn hier uiteraard de grootste meerderheid, maar er leven hier ook meer dan duizend geiten. Deze diersoort is vooral bekend van het legendarische aap, noot, mies leesplankje uit 1910. Hierop staat de bok van het ras de Nederlandse Landgeit. Nu een wat minder bekend soort. De meeste mensen denken nu bij het woord geit aan de witte melkgeit. Daarover later meer.

Hank wil eerst even iets vertellen over het aardige plaatje hiernaast. Dit tafereel is vastgelegd tijdens een keuring van Neder-landse landgeiten in Leens (Noordwest Gro-ningen) Dit meisje vond het prachtig dat dit geitje het gras letterlijk uit haar hand trok. Klik op de foto voor de vergroting, hij is uit een iets ander hoek genomen.

 

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

EEN KEURING BETEKENT WACHTEN tot je aan de beurt bent. Hiernaast een foto van een Nederlandse Landgeiten keuring in Harkema. Een Fries plaatsje ten noordoosten van Drachten dat vooral bekend is van het zaterdag amateurvoetbal; 'de Harkemase Boys'. Vooraan staan hier trouwens een paar 'Oldelamerse Boys and Girls' en hun concu-renten.

Het wordt een lange dag. Eerst wordt de hoogte van het dier gemeten en later wordt er individueel geparadeerd in een met linten afgezette grasveld. Elke geit of bok wordt in een bepaalde categorie ingedeeld zodat een vergelijk mogelijk is. Bij de anderhalf jarigen is het onderlinge verschil vaak toch erg groot.

 

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

 

DE NEDERLANDSE LANDGEIT. Veel eigenaren hebben dergelijke bord-jes langs hun weiden staan, omdat het soort bij de meeste mensen onbekend is geworden.  Met het eerder genoemde aap, noot, mies leesplankje  van Cornelis Jetses uit 1910 heeft Hank Dussen ook ooit leren lezen. Klik op de knop voor de grote versie van het leesplankje die als voorbeeld destijds voor de klas stond.

 

Leesplankje

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

DE DUIZEND MELKGEITEN leven aan de Hoofdweg op de boerderij van de familie Oosting. Daar staat een grote melkgeiten-schuur met zo'n duizend exemplaren.  Dat is op zich niet uniek. Geiten worden over de hele wereld gehouden. Voornamelijk voor de melk en het vlees. In Nederland staat het maken van melk voorop.

De laatste jaren is er een groeiende vraag naar geitenmelk en het zijn vooral melk-koeienhouders met een wat kleiner bedrijf die de overstap maken van koeien naar geiten. Wanneer een geit 1 jaar oud is kan ze voor het eerst aflammeren en melk gaan geven. Een goede geit geeft ongeveer 1000 liter melk per jaar. Melkgeiten zijn zijn er met en zonder hoorns. Geiten met hoorns worden vaak onthoornd. Anders zouden ze elkaar kunnen bezeren.

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

ESSE VERDONK zit hier als een soort Billie Turf verkeerd om op een geit. Dat gebeurde toevallig natuurlijk. We zijn hier op bezoek bij een geitenboerderij in Katlijk bij Heerenveen.  De geiten worden er gehouden voor de melk. Geitenmelk dient als voeding voor de lammeren, maar het is ook uitermate geschikt voor de mens. Wist je dat er wereldwijd meer geitenmelk, dan koeienmelk wordt gedronken?

Geitenmelk is qua samenstelling vergelijkbaar met koeienmelk, maar er zijn belangrijke verschillen. De vetzuurmoleculen zijn kleiner dan het vet van koeien en dus makkelijker te verteren. Het helpt vaak tegen tegen allergie en eczeem. Als je een koemelkallergie hebt, blijk je vaak wel goed tegen geitenmelk te kunnen. Geitenmelk is ook een volwaardige vervanger van sojamelk.

Klik op deze foto voor een vergroting!

AMPER GEBOREN, MAAR TEVREDEN IN DE WEI. Hier zijn we weer terug bij de Nederlandse Landgeit waar deze pagina vooral over gaat. 
De Nederlandse Landgeit bepaalde eeuwen-lang het gezicht van de geitenstapel in ons land. Het ras is goed aangepast aan ons klimaat. Door kruising met meer productieve buitenlandse rassen heeft de Nederlandse Landgeit op het punt van uitsterven gestaan.

In de vijftiger jaren van de vorige eeuw waren er nog maar enkele exemplaren overgebleven. Vanaf die tijd heeft een groeiende groep enthousiaste fokkers het ras voor uitsterven behoed. Er zijn nu ongeveer 1200 geiten en 200 bokken ingeschreven in het stamboek van de Landelijke Fokkersclub Nederlandse Landgeiten (LFNL)

 

 

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

DIT IS DOEDE 'VAN DE BESTEVAER'. Doede is een echte Nederlandse Landgeiten stamboekbok. 'van de Bestevaer' is zijn achternaam of stalnaam. Die krijgen de bokken en geiten van hun bazen en bazinnen als ze voor het stamboek worden aangemeld. Stalnamen zijn vaak lyrisch of nostalgisch. Je komt de gekste namen tegen. Het is net een soort alternatieve adel: 'Van de Sinnichheid' of 'Van't Lege Woold' 'Van de Minkenplaets' 'Van de Esrand' 'Van de Swingre Stee' 'Van het Mekkergilde' of 'Van de Oude Melkfabriek'

Doede 'van de Bestevaer', die hier lekker staat te grazen, woont tegenwoordig op het eiland Vlieland en wordt daar actief ingezet op een begrazingstraject op het eiland.

 

 

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

DE NEDERLANDSE LANDGEIT kenmerkt zich door een levendige en alerte gehorende kop met sik waarbij de opgewipte neus overgaat in een holle neuslijn en een oplopend breed voorhoofd. De Landgeit heeft een gemiddeld brede kop en kaken gecombineerd met grove jukbeenderen en smalle kaaktakken.

 

De oogbogen boven de ogen zijn middelzwaar geprononceerd. De ogen zijn voldoende groot en sluiten goed aan op de oogleden. De oren zijn vlezig, stevig, niet te lang en licht naar voren staand. De pupillen van geiten zijn langwerpig horizontaal. Een soort streepje. Maar dat zie alleen als ze op hun gemak zijn, zoals deze dame hiernaast. Klik op de foto voor een vergroting!

 


Klik op deze foto voor een vergroting!

BIJ DE GEITEN zijn de horens licht naar achteren gebogen en zijdelings wegbuigend, licht naar achteren gebogen of ramsvormig. De bokken hebben zware liervormig gedraaide en ramsvormige-, of sabelvormige horens. De Nederlandse Landgeit kenmerkt zich door een levendige en alerte gehorende kop met sik waarbij de opgewipte neus overgaat in een holle neuslijn en een oplopend breed voorhoofd.

De neusspiegel is breed en rond. De licht holle neuslijn, die loopt van vlak achter de neusspiegel tot tussen de ogen, gaat over in een hoog voorhoofd met voldoende breedte voor een middelzware tot zware horeninplant. De horens hebben een brede horenbasis en zijn voldoende zwaar en regelmatig gevormd.

 


Klik op deze foto voor een vergroting!

DE LANDELIJKE FOKKERSCLUB Nederlandse Landgeiten (LFNL) is opgericht in 1982. Het hoofddoel van de club is het bewaren van het oude nog vitale ras van de Nederlandse Land-geit. Dit doel probeert ze te bereiken door het contact tussen fokkers en andere geďnteres-seerden te bevorderen. De regionale clubs organiseren regelmatig lezingen, bezoeken aan landgeitenfokkers, stallentochten en andere leerzame en gezellige bijeenkomsten.


Hiernaast moeder en dochter; Blije en Elsje aan het eind van een mooie warme middag. De dames liggen heerlijk te dutten in het voor-jaarszonnetje. Moeder Blije is al vertrokken. Elsje houdt de cameraman nog een beetje in de gaten, maar valt nu bijna om. Op de vergrote foto doet ze dat ook.

 

 

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

'WAAR GEBEURD VERHAAL OVER JUULTJE'.  Juultje werd op 30 april geboren, vandaar die naam. Ze is aanhankelijk en lief. Haar baas, Harry Donkersloot, hobby geitenhou-der, heeft toch besloten haar te verkopen. Je kunt ten slotte niet al je geiten voor jezelf houden. Juultje verwisselt van eigenaar en leeft verder bij een nieuwe baas.

Jaren later loopt Harry op een jaarmarkt in Drenthe waar allerlei dieren worden verhan-deld. Vooral koeien, paarden en varkens. Harry is op zoek naar een ezel. Als hij langs een aantal geitjes loopt, wordt hij herkend en nageroepen met een bekend gemekker. Harry draait zich om en ja hoor, daar staat zijn Juultje aan een touwtje. Te koop. Harry vergeet de ezel en koopt Juultje terug! Klik op de foto voor een vergroting!

 

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

HET BIJHOUDEN VAN HET STAMBOEK is vooral om inteelt tot een minimum te beperken. Het organiseren van keuringen en het geven van fokadviezen om zo de fokkerij te stimuleren. Het vier maal per jaar uitgeven van een clubblad vol informatie, zoals keuringsuit-slagen, geboorteboek, dekbok-kenlijst en andere wetenswaardig-heden over de landgeit.

Het ledenbestand van de club is zeer divers: particulieren die fokken, particulieren die niet fokken, maar alleen landgeiten houden, kinderboerderijen, zorgboerderijen, dieren-tuinen, natuurbeheersinstanties.

Klik op de foto voor een vergroting!

 

 

 

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

'RARE BOKKESPRONGEN EN ZONNIGHEID' Jos Verdonk uit Katlijk kan er over mee te praten. De geiten van op panoramafoto op deze pagina zijn van hem. Z'n bokken en geiten dragen de stalnaam "Van de Sinnichheid' Dat staan voor zonnigheid maar ook voor eigenwijs. Kortom, Jos past bij z'n geiten én omgekeerd. Sinds 1993 is hij druk met Landgeiten. Maar het begon in de strenge winter van 1963. Hij is dan negen en ziet in dat voorjaar jonge geitjes. Die wil hij ook. Voor dertig gulden, zelf gespaard, koopt hij een wit geitje van een paar weken oud. Gelukkig heeft z'n moeder oog voor dieren, al is de opfok wat sober. Een tomatenpuree-blikje voor de brokjes, bijvoorbeeld. Jos leeft nu op zes hectare, nog steeds sober, maar hartstochtelijk voor z'n vrouw, kinde-ren en geiten.

 

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

HET OUDSTE HUISDIER. De geit is het oudste huisdier van de mens en er zijn in die lange geschiedenis van samenleven en samen overleven heel wat verschillende rassen ontstaan. Eigenlijk had bijna elke streek op aarde zijn eigen geitenras, dat vaak met de naam van de streek werd aangeduid. Je kunt dan denken aan de Zeeuwse Landgeit, de Poitevinegeit uit Poitou (Frankrijk), de Saanengeit uit het Sannendal (Zwitserland) de Thüringerwaldgeit uit Duitsland en de West-Afrikaanse Dwerggeit. Ze waren aangepast aan het klimaat van de streek waar ze thuishoorden, resistent tegen ziekten en parasieten van hun oorsprong gebied Kortom, ze hoorden bij de streek als de klederdrachten, de dialecten en de folklore van de streek.

 

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

 

DE GEBOORTE. Niet iedereen vindt dit plaatje mooi, maar Hank beleefde, naar eigen zeggen, even een 'lucky moment'. Dit duurt echt een fractie van een seconde. Even later ligt het geitenlammetje alweer op de grond en wordt het onmiddellijk door moeder schoon gelikt. Pas als dat er op zit, geeft het lichaam het sein voor nummer twee. Dat heel gewoon, meestal krijgen geiten twee jongen. Soms ook drie, maar dan heb je een probleem; een geit heeft twee maar spenen.

De totale draagtijd bij de Nederlandse Landgeit duurt ongeveer honderdvijftig dagen. Als houder merk je er weinig van. Maar als je goed oplet zie je tijdens die periode langzamerhand een soort fietstassen op de rug ontstaan. 

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

DIT IS MAARTEN. Maarten woonde in Aalten, maar vertoeft nu in de bokkenhemel. Het dier was de goedheid zelve. Zo lief dat hij regelmatig op de kinderboerderij stond. Hij was zo mak als een lammetje. Je kon gerust met hem wandelen. Ja wandelen met één of twee geiten kan heel goed. Langs de weg waar auto's rijden houd je ze aan de lijn.

Zodra een landweggetje is bereikt, lopen de dieren los mee. Ze eten hier wat gras, daar wat een paar wilgenbladeren en elders wat essenbladen En als je doorloopt stoppen ze het eten om je rennend in te halen. Vooral geiten die met de fles zijn groot gebracht, volgen hun baasje als een schaduw.

 

 

 

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

RELIGIES EN GEITEN. In de mythologie van de oude Grieken speelt de geit en de bok een belangrijke rol in de godenwereld. De opper-god Zeus was door een geit gezoogd. Haar afgebroken hoorn werd een bron van alle goeds. Het gezegde 'de hoorns des over-vloeds' kennen we nog steeds. De bok is vooral gewijd aan de goden van vruchtbaar-heid en wijn. De Romeinen droegen een mantel van geitenhaar. Helaas is de geit of bok ook vaak een offerdier, In de Voodoo, bij de hindoes, maar ook in de bijbel Op de Grote verzoendag werden twee bokken bij een hogepriester gezet. Het lot bepaalde welk dier geofferd en weggezonden zou worden. Geiten en bokken worden maar liefst 180 keer in de bijbel genoemd . Het woord zondebok echter niet.

 

 

 

LANDGEITEN IN OLDELAMER. Het filmpje spreekt voor zich en is bedoeld om de sfeer wat beter te kunnen proeven. Eerst je en hoor je jonkies grazen en en mekkeren, dan roept moeder Blije en rennen de geitlammeren naar haar toe. Zoals gebruikelijk ruikt de moeder aan de poepertjes of het ook de jonkies zijn die bij haar mogen drinken. Net als voor de andere filmpjes geldt; je moet Quicktime op je pc geďnstalleerd hebben, anders zie je niets. te proeven Dit tafereel is bij de familie Bergsma in Steggerda.

 

De foto's en het filmpje deze pagina zijn van Hank Dussen.

Lees alles!

 


Copyright © 2005 - 2015 Hank Dussen Productions, Oldelamer