AAN HET PAD VAN OLDETRIJNE NAAR OLDELAMER  (DE VOORMALIGE WEERDIJK)

Klik op alle onderstaande foto's voor en vergroting!

 

 

  

Klik op deze foto voor een vergroting!

 EN WELKOM! Deze pagina gaat over twee dingen. Het pad dat tot 1974 binnendoor van Oldetrijne naar Oldelamer liep n het het huisje dat nog steeds, onge-veer op de helft van het voormalige pad aan de Oldetrijnse kant pal aan de Scheene staat. De panoramafoto boven geeft uitzicht op Oldelamer en is vanaf de locatie met de pijl genomen.

Even voor je orintatie; links boven de boerderij van de familie de Groot, de kerk staat in het midden.  Daarnaast het dorpshuis, dan de school, een dakpuntje van de familie Oosting en een stukje oude pastorie. Het huisje zelf staat bij de pijl. En als je op de plattegrond klikt, zie je hoe het sintelpad ongeveer gelopen heeft. Het idee om aandacht te besteden aan het huisje en het voormalige pad komt door meerdere momenten en ontmoetingen.

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

ALBERT BIJLSMA, voorzitter van de dorps-vereniging had er Hank al eens over verteld. Tijdens de voorstelavond van Gerard van Klaveren, de burgemeester van Weststel-lingwerf, kwam het ook aan de orde. Het pad dat vroeger zo ongeveer van de kerk van Oldelamer naar de kerk van Oldetrijne liep.

De kerken van de twee gemeenten vormen sinds de 16e eeuw n kerkgemeente. Het pad blijkt vroeger een dijk te zijn geweest en heeft eeuwenlang bestaan. Volgens Fokke Middendorp, een bekende regionale historicus bestond dit gedeelte al in de middeleeuwen en is het n van de oudste gedeelten van de voormalige Weerdijk. De Weerdijk loopt helemaal door naar Nijholts-wolde.

Klik op deze foto voor een vergroting!ALS JE DE LANDKAART bekijkt, zie dat de Weerdijk in die tijd een belangrijke weg was. Oldelamer heet Oudelemmer volgens deze kaart en de Weerdijk loopt van de Hoofdweg via het voormalige Sintelpad naar Oldetrijne. Kijk maar het staat met die naam op deze oude landkaart.

Begin 2006 wist Hank dit nog niet. Voort-schrijdend inzicht heet dat. Hij kwam in het voorjaar van 2006 op het idee om aandacht aan dit voormalige pad te besteden doordat hij  een berichtje van Pieter Timmerman ontving. 'Mijn grootouders Brand Bron en Hilligje Limburg en later mijn oom Geert Bron, woonden in een huis dat halverwege Oldelamer en Oldetrijne aan de Scheene staat'.

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

'VAN HET HUISJE AAN DE SCHEENE stuur ik je drie fotootjes. Het is in 1906 gebouwd. Mijn moeder Geesje, haar zuster Jantje en haar vier broers Geert , Jan, Harm en Anne zijn daar opgegroeid'. 'Mijn moeder (geboren in 1925) zat in Oldelamer op school'. 'Van mijn ooms en tante weet ik dat niet'. Mijn groot-vader is in 1938 op jonge leeftijd (48) overleden aan een longontsteking'. 'Mijn grootmoeder overleed in 1957'. 'Ze zijn in Oldetrijne begraven'. 'Misschien ook zijn er nog mensen die verhalen weten te vertellen over mijn grootouders Brand Bron of Hilligje Limburg?' Als je op de foto klikt zie je Oom Geert, die hier ook gewoond heeft, en Tante Hannie. (niet met elkaar getrouwd) en op haar jurk de hond Floortje'.

 

Klik op deze foto voor een vergroting!'IN EEN OUDE SCHOENENDOOS vond ik nog een ander aardig plaatje. Hierop staan van links naar rechts mijn moeder Geesje Bron, mijn oom Anne en mijn omoe Hilligje Bron-Lim-burg. Ik kan niet precies inschatten, wan-neer de foto is gemaakt. Mijn oom Anne is in 1934 geboren, mijn moeder in 1925. Dus het zal ergens begin jaren '40 zijn geweest'.

'Bij het zien van deze foto herinner ik me de enorme rust en stilte, het geluid van kievi-ten en leeuweriken,  Een stilte die nu volgens mij nergens meer in Nederland te vinden is'. Brand Bron 1(890-1938) woonde van 1921 tot zijn dood  in het huisje aan de Scheene. Zijn weduwe Hilligje Geerts Limburg, geboren op 6 augustus 1887, woonde met kinderen tot haar dood 3 september 1957 in het huisje, Hierna woonden 2 zoons nog een aantal jaren op deze plek'. Als je op
de foto klikt, zie je hele foto.

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

'KORTOM ER LIEP VROEGER EEN SINTELPAD binnendoor van Oldelamer naar Oldetrijne. 'Uit nieuwsgierigheid en nostalgische gevoelens ben ik onlangs eens gaan kijken of het pad nog bestond'. Ik vond helaas niets! Ten minste aan de kant van Oldelamer'. 'Ook het winkeltje dat aan het begin van het pad stond, met op de muur een blikken reclamebord van Douwe Egberts was er niet meer'.

'Misschien zijn er in Oldelamer mensen die nog een foto van het winkeltje of van het sintelpad bezitten. Of van een loopbruggetje over de Van Helomavaart naar Munneke-buren?  Ik hou mij van harte aanbevolen! Met vriendelijke groet, Pieter Timmerman, Emmeloord'

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

DE START VAN HET PAD VANUIT OLDETRIJNE. We zien hier wederom het pand Kerkhofs-laan 2, maar nu met een uitstekend zicht op het begin van het pad naar Oldelamer. Zo te zien is het pad niet nog niet verhard met sintels. Hetgeen betekent dat de foto van vr 1906 is. De grond is tegenwoordig de tuin van Kerkhofslaan 2 en start het pad meer naar rechts. 

Bijzonder is dat je het het huis er achter ook ziet. Het werd ooit bewoond door Lolke Visser, Andries en Aaltje van der Zee en later Jan van der Laan. Deze boerderij is uiteindelijk afgebrand.
De pagina over het pad van Oldelamer naar Oldetrijne wordt steeds completer. Hank kan je nu zelfs, op de foto hieronder, de bewuste boerderij laten zien! Klik op de foto voor een vergroting!

 

Klik op deze foto voor een vergroting!TOEN ANDRIES VAN DER ZEE ER WOONDE  hadden ze vijftien koeien en waren klein behuisd. Andries en Aaltje hadden ook twee kinderen Ansje en Johannes. Er stonden schuurtjes achter het huis, waar maar vier koeien tegelijk in konden. Zoon Johannes was degene die later het autobedrijf in het huis hierboven had. Maar vader Andries was behalve kleine boer, ook de koster van de kerk en deed allerlei onderhoud.

Andries onderhield het kerkhof van Olde-trijne, maar moest k de weg en de sloten van het sintelpad,  dat naar het kerkhof liep nu Kerkhofslaan, bijhouden. Wat trouwens opvalt is dat het pad hier breder is, dan op de vorige foto. Het voorhuis heeft weer van die kleine raampjes boven, hetgeen je vaker ziet op oude huizen in de buurt. Klik op de
                                                                                                                foto voor een vergroting!

 

KOMPLEET. Om het verhaal vrijwel kompleet
Klik op deze foto voor een vergroting!te maken, zie je hiernaast een foto van vijf jonge mensen voor het huisje van de familie Bron. Hun namen ben je al eerder in het ver-haal op deze pagina tegengekomen. De foto was van slechte kwaliteit, maar onbekend bij familieleden. Reden temeer voor Hank om hem flink door de digitale wasmachine te halen en voil; zie hier het resultaat.

Je ziet van links naar rechts, Ansje en Jo-hannes van der Zee, Jantje, Anne en Geesje Bron. Geesje en Ansje waren echte vriendin-netjes. Geesje en Anne staan ook als kind op een paar foto's hierboven. Geesje lijkt hier iets jonger. Wat wel opvalt is dat ze een jurkje van exact dezelfde stof draagt. Alleen hier met een mooi wit kraagje erop en een bijpassende riem. Het lijkt ook alsof zus Jan-tje hier nog de riem draagt die Geesje op die
andere foto om heeft. Klik op een foto voor
een vergroting!

 

Klik op deze foto voor een vergroting!NOG EEN INTERESSANTE REACTIE. Een prachtige en zeer informatieve aanvulling van Jan Elzinga en Annie Jannie Bron. Annie is de kleindochter van Brand Bron. 'Wat betreft de sluis; ik heb op een oude kaart uit 1915  'Voormalig Weerdijks Zijltje' gevonden. Dit komt mij ook vrij logisch voor omdat volgens de verhalen de Weerdijk een oude (zo niet de oudste) waterkering in Weststellingwerf is.

'Zijl' betekent spuisluis. Het woord is verwant aan het werkwoord: sijpelen, wat doorlaten van water betekent. Van oorsprong is een zijl een terugslagklep in een dijk, die bij laagwater wordt open gedrukt door het binnenwater. Dus wat heeft hier nu exact gestaan? Ik houd het op een waterkering of dam.


 

Klik op deze foto voor een vergroting!'VOLGENS MIJN VADER Jan Brands Bron moeten er twee houten watermolen hebben gestaan waarschijnlijk van het type spin-nenkop. Aan elke kant van de Scheene stond er n. Ook moet er later een z.g. Windmo-tor hebben gestaan. Voor het nog 'bestaande huisje' circa 100 meter in de richting van de Helomavaart'. Volgens Hank klopt dit helemaal! Op de foto hiernaast uit 1916, genomen op de Kerkeweg richting Sonnega, zie je duidelijk drie molens!  'Mijn grootvader had een watermolen in beheer en vulde zijn tijd verder met los werk bij de boeren in de omgeving.  Ook het vangen van mollen, bunzings. Het gaf een aanvulling op zijn inkomen. Dit was iets wat door vele arbeiders werd gedaan. Je moest zelfs een vergunning van het gemeentehuis hebben. Hier werd ook op gecontroleerd door de
                                                                                                                plaatselijke politie.

 


'JAN BRON heeft zijn jeugdherinneringen opge-
schreven. Hierdoor heb ik een beeld kunnen vor-
men over wat er toen allemaal stond.  1) Dit huis,
werd in de tijd van Brand BronKlik op deze foto voor een vergroting! bewoond door mole-
naar Freerk de Groot. Later door familie Has-sing,  de Jong en Ruiter.
In 1931 werd het aangekocht door de familie Heida voor 305 gulden en is in 1972 afgebroken. 2) De molen voor polder Sonnega-Oldetrijne oostelijk van de Weerdijk.

3) Dienstwoning en het enige nog bestaande huisje, destijds bewoond door mijn familie.
Beide huisjes (1 & 3) hadden een eigen pad, recht het land in.  4) Molen voor Oldetrijne, ten westen van de Weerdijk. Na het afbre-ken van de molen wordt het de plek voor de Amerikaanse Windmotor. 5) Molen voor bemaling polder onder Oldelamer. Molenaar; Lieuwe de Jong, later Brand Bron. 6) Brug-getje/vonder over de Scheene met aan n kant een leuning en de plaats van het Voor-malig Weerdijks Zijltje. 7) Wasplaats. Waar-schijnlijk gemaakt toen Brand naast de wind-
motor ook de molen van Oldelamer in beheer
kreeg. Deze motor is door firma Marten Slager
gebouwd. Knecht was toen ene Manus
Wagenmaker'.
 

Klik op deze foto voor een vergroting! NAAISCHOOL AAN DE SCHEENE. Hier zie je die ne foto die nog aan deze pagina ontbrak. De bewoners van het andere huisje (1) aan de Scheene dat inmiddels is afgebroken. Hier-naast zie je mevrouw Ruiter. Zij had een naaischooltje en we zien haar hier temidden van haar leerlingen achter de trapnaaimachine.

Als je op de foto klikt, zie een vergroting en dan lijkt het net of de foto een beetje uit-gerekt is, de dames hebben vrij brede ge-zichten. Of het komt door de haardracht. In het gras zit Paul Ruiter, een blonde krul-lenbol. Hij wordt later een bekende koordi-rigent, die enorm veel heeft betekend voor deze regio. De leerlingen zijn v.l.n.r. Jansje de Vries, Ruurdje Koopman, Sjoukje Holtrop, Akke Lap, Geeske Dijkstra, Jantje Ooster-
                                                                                                                kamp en Anneke Vaartjes.


Klik op deze foto voor een vergroting!HANK IS MET Z'N CAMERA op onderzoek geweest zoals je ziet. De berichtjes van Pieter, Jan en Annie  waren namelijk de zoveelste keer in korte tijd dat er over dit pad tegen hem werd gesproken. Aan de de Oldetrijnse kant is er nog genoeg van dit oude pad te zien. Met name de rij popu-lieren, die later is gezet, is indrukwekkend,  hoog en vrij goed onderhouden.

Volgens de landkaart is het pad bereikbaar vanaf achter de kerk. Dat is niet zo. Je zou ook denken dat het aan Kerkhofslaan ligt, ook dat is niet zo. Het huisje dat in het midden van beide dorpen staat, ligt aan de Sonnegaweg. De Kerkhofslaan begint er pal naast, bij het opvallende pand van Richard Boers en z'n Crazy Fifties Store

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

AAN HET PIEPKLEINE HUISJE op de helft is inmiddels een stuk aangebouwd en het puntdak is zo'n vijftig centimeter verhoogd. Mooier is het helaas niet op geworden. Voor de verhoging van het oude gedeelte is een witte zandsteen voor binnenmuren gebruikt. Interessant is de website van Makelaar Hofstee, want het staat te koop!

De advertentie tekst meldt: 'Bent u ook zon liefhebber van rust en ruimte en op zoek naar iets bijzonders? Dan is dit een kans bij uitstek! Zelden keer tref je nog een plekje waarvan je het bestaan niet zou vermoeden. Op een idyllische locatie, direct aan het riviertje De Scheene tussen Oldetrijne en Oldelamer is dit zeer eenvoudige voormalige sluiswachtershuisje gelegen'.

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

'HET HUISJE is vrijstaand gesitueerd op een ruime kavel grond van ruim 3.100 m en te bereiken middels een aan weerszijden door bomen omgeven oprijpad van circa 900 m. Zoals aangegeven betreft het hier een zeer eenvoudige woning waar u uw creativiteit optimaal in kwijt kunt, stromend water, elektra en gas zijn niet aanwezig'.

'Het gebrek aan comfort wordt echter ruimschoots gecompenseerd door dit eldorado van rust en natuur. In de directe omgeving kunt u ook nog terecht in het natuurgebied De Weerrib-ben rondom de Helomavaart'.

 

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

INDELING: entree, woonkamer 1 met open haard en eenvoudig toilet. Eenvoudige woonkeuken met trapopgang naar de verdieping met een slaap-kamer. Op de begane grond is aan de voorzijde van het pand nog een 2e woonkamer aanwezig. Tevens is er een houten schuur. Het pand dient volledig gerenoveerd te worden maar dan heeft u ook  iets unieks! Voor de prijs hoeft u het niet te laten...'

Het is uiteraard verkocht!  Er is op die hoogte overigens nooit een sluis, wel een dam, geweest, dus dat het ooit een sluiswachterhuisje geweest is, bestempelt Hank als een wat creatieve uiting van de makelaar. Een arbeidershuisje was het. Meer niet. En zoals je eerder hebt kunnen lezen, heeft er vroeger nog een tweede tegenover gestaan!

Klik op deze foto voor een vergroting!MAAR OP DE LOKATIE ZELF is helemaal niets af te dingen. Het huisje is niet veel, maar de plek is absoluut idyllisch! Hier rechts zie een foto vanaf de tuin richting Helomavaart. Als de het slootje voor het eerst ziet, twijfel je onmiddellijk aan je geografisch gevoel.

Jawel, het is toch de Scheene die je ziet! En wel op z'n smalst, je kunt nauwelijks geloven dat dit zielige slootje een paar honderd meter verderop een imposant kanaal is. Jawel het is een kanaal en geen rivier. Het is eeuwen terug gegraven voor de afvoer van de turf. Anders dan de Tjonger of de Linde loopt de Scheene vrij recht en kronkelt niet mee met de plaatselijke hoogte verschillen. Op de pagina over de Rottige Meenthe, een prachtig natuurgebied, vertelt Hank er je meer over.

 

Klik op deze foto voor een vergroting!

DE KERK VAN OLDELAMER in volle glorie. Ik denk dat weinig mensen hem van deze kant, deze manier gezien hebben. Zeker nu hij weer zo mooi opgekapt is. De glazuurde dakpannen glinsteren in de zon. Het huis dat er rechts voor een beetje in de weg staat, is het huis van de koster. Ook de de beukhaag is goed te zien. Wist je trouwens dat die haag vroeger twee meter hoog was? Hij werd vroeger met een paardenkar gesnoeid. Anders konden ze er niet bij. Je kunt hier ook goed zien waarom de kerk van afstand zo slecht te zien is. De bomen rondom zijn bijna hoger dan de toren zelf!

 

 

Klik op deze foto voor een vergroting!
ANSICHTKAART. Deze boom staat in het verlengde van de populieren van het resterende pad. De camara staat nu in de richting van Wolvega. Pieter Timmerman hierover: 'Bij deze boom stond het bruggetje dat de beide delen van het pad over de Scheene met elkaar verbond. Het bruggetje had een witte leuning. Er stond een klaphek voor en hier ook heeft het tweede huisje gestaan. Dat heeft mijn moeder me wel eens verteld. Ik hoop van harte dat het paadje in ere wordt hersteld'.

Hank had ng een contact over het pad. Hij kreeg een mail van Arthur Scheper. Arthur is vertegenwoordiger van het steunpunt Landschap Zuidoost Friesland. Hij wil graag zijn steentje bijdragen aan de (her)totstandkoming van het pad, dat ver-moedelijke eeuwen heeft bestaan.  Het Steunpunt Landschap is namelijk ook beschikbaar voor die delen van de gemeente weststellingwerf die buiten het ROM-gebied liggen. Het Steunpunt Landschap dient als voertuig om de zorg voor het landschap als gezamenlijke verantwoordelijkheid op te pakken. Het Steunpunt Landschap ondersteunt de gemeenten in de uitvoering van het landschapsbeleidsplan dat in 2004 is vastgesteld en fungeert daarnaast als loket voor inwoners, verenigingen en organisaties. En of Hank daar reklame voor wilde maken. Normaal gesproken niet, maar hier maakt hij toch een uitzondering voor. Als je op het ROM logo klikt, kun je de informatie (in Word formaat) over het ROM downloaden.

Klik op deze foto voor een vergroting!

HET WINKELTJE MET HET D-E BORD aan het sintelpad blijkt groter dan Hank in gedachten had. Dit winkeltje was van Alle en Tjesje Veenstra. Dochter Betta vond dit prachtige exemplaar uit ermoedelijk eind jaren dertig. Met in de vensterbank moeder Tjesje in het zonnetje. Links tussen de boom en het kelderraam zit een poes. Naast de deurpost een flink reclamebord van Vim (schuurpoeder) en rechts het inmiddels beroemde Douwe Egberts bord. Als je op de foto klikt zie je nog meer leuke details. De laatste bewoner tot de sloop was Free Huisman. Maar in 1960 opent de familie Veenstra een kruidenierswinkel aan Hoofdweg 82. Daarover later meer!

 

1905 FEEST IN OLDELAMER! Ter gelegenheid van het feit dat dat de zandweg van Oldetrijne naar Oldela-mer een sintelweg werd. Verharding betekent na-tuurlijk minder drek en waterballet in de winter. Volgens aantekening van van Omoe Heida verdwe-nen ook twee klaphekjes. Op de achtergrond de boerderij van Piet en Riet van den Berg op de Kerke-weg. Ooit was het de boerderij van Folkert Heida en weer later van Jan Heida en Hiltje van der Wal.

 Klik op deze foto voor een vergroting!

HET IN OUDE STAAT TERUGBRENGEN van het sintelpad van Oldelamer naar Oldetrijne lijkt Hank een groot(s) project, waar een heleboel mensen (fietsers n wandelaars) plezier aan zullen beleven. Maar som-migen kunnen er ook last van hebben. Aangrenzen-de bewoners bijvoorbeeld. Voor het afstaan van grond voor dergelijke doeleinden heeft het minis-terie van LNV een potje beschikbaar.

Nagekomen bericht. Onlangs heb ik de eigenaar van de grond recht op de man af gevraagd of hij er iets voor voelt. Nee, hij ziet nogal wat problemen met z'n koeien. Dat was in het verleden ook zo. De hekken bleven open staan en vervolgens liepen de koeien los. Heel begrijpelijk, dat hij niet staat te juichen. Maar misschien is er een slimme oplossing te bedenken ...

Met dank aan Foeke Heida. De oude foto's zijn ter beschikking gesteld door: Bertha de Weerd-Veenstra, Janny Bloemhof, Pieter Timmerman en Jan en Annie Elzinga.

 Lees alles!

 


Copyright 2005 - 2016 Hank Dussen Productions, Oldelamer.