MARKANTE HUIZEN EN KARAKTERISTIEKE BOERDERIJEN (1)

 

 

   

 

KOEIEN; je ziet ze helaas steeds minder in de wei in Nederland. De dames staan tegenwoordig vaak het hele jaar door in loopstallen. Een stuk gemak-kelijker voor de boeren. De hectares met gras-land worden nu vaak alleen nog gebruikt voor het gras zelf. Dat wordt gehooid of gekuild. Maar de gebroeders de Groot aan de Kerkeweg doen het allemaal. Kuilen, hooien, maar ook zomers de koeien buiten.  De boerderij is gebouwd in 1863 en is de allereerste woning op die plek.

De oorspronkelijke naam is "Veldzicht"en er is wat geks met de lokatie. De boerderij is destijds namelijk gebouwd aan de hoofdweg 67! Nee, het is niet verplaatst. De wegen zijn later omgelegd en het pand werd daardoor de eerste boerderij aan de Kerkeweg. Het voorhuis staat gericht op het noorden en is geheel onderkelderd. De kelder is  afgewerkt met een gele baksteen en ziet er schitterend uit.

DE BEWONERS hebben n grote hobby; friese paarden. Het liefst zouden ze daar de hele dag mee bezig willen zijn. Toen ik de foto hierboven maakte stonden er twee in het weitje aan de weg. Heel nieuwsgierig maar ook heel rustig. En gedroeg zich als een fotomodel en liet zich gewillig op de plaat zetten. Het andere paard staat gewoon te grazen tussen het fotomodel en het huis in. De foto hiernaast is een oudje en dateert volgens overlevering "uit het begin van electrisch"

Dat kan niet eerder geweest zijn dan 1910. Toen werd namelijk de eerste Friese elektriciteitscentrale, met een vermogen van 18 kW, opgericht in Oosterwolde. Deze leverde stroom voor 44 ct per kWh. (Best prijzig, vind je niet?) "It nije ljocht" werd in de huiskamers gebracht. Talrijke dorpen volgden in rap tempo en vervingen de "gleone spikerkoppen", zoals de petroleumlampen wel werden genoemd. Enfin, terug naar de boerderij. Opvallend zijn de versieringen op de staldeuren, de bomen voor het huis en de breedte van de (schip)sloot, die is inmiddels een flink stuk versmald. Vlak achter de staldeuren, dichtbij de kelder, heeft ooit een boterkarn gestaan, die werd voortbewogen door een paard. Nu duurt dat een halfuurtje, destijds zal dat wel wat langer geduurd hebben. Dus inderdaad; vroeger had je nog echte werkpaarden!

 

Rechts naast de boerderij, op de foto boven,  zie je nog een gedeelte van een schuur, die ng ouder moet zijn dan de boerderij zelf. Het was een varkenstal. Nu staan er kalfjes. Aan de wegzijde is nog een aparte ruimte. Dat was een groot stookhok. Qua warmtevoorvoorziening frappant, dat dat niet in de boerderij zelf was onderge-bracht. Zeker in dit pand, met met het woon-gedeelte op het noorden. In de koude winters was het er moeilijk warm te krijgen. Er stond ook een schoosteen op het stookhok, maar die is inmid-dels afgebroken.

Ik heb een tijdje terug oud filmfragment gezien waarin de twee broers samen als jonge jongens op het dak van de boerderij lopen. Jaartal 1973. Reden: een enorm pak sneeuw dat voorzichtig van het dak geschoven moest worden in verband met instortingsgevaar. Er lag in dat jaar een pak sneeuw dat letterlijk tot aan de dakrand reikte. Dus nog behoorlijk hoger dan de sneeuw van maart 2005. Berucht is ook de 13 novemberstorm in 1972 met een uurgemiddelde van windkracht 11 en windstoten van 1515 kilometer per uur. De bewoners liepen met emmers op hun hoofd om zich te beschermen tegen de rondvliegende dakpannen.

De gevelplaat op het voorhuis vind ik bijzonder. Een (uiteraard) fries aangespannen paard, dat in draf en met hoog opgetrokken benen een rijtuig trekt. Deze muurplaat is de tweede versie. De eerste plaat was anders. Daar stond alleen een fries paard op, maar de kleuren waren helemaal vervaagd. De eerste was aangebracht door de vader van de bewoners. Ook een groot paardenliefhebber.

Samen met zijn vrouw waren zij in 1961 het 5e gezin dat deze bijzondere boerderij tot hun eigendom konden rekenen. De allereerste bewoners waren Rinke Minnes de Hoop uit Nijelamer en Pierke Cornerlis Boltjes uit Oldetrijne. De huidige en vorige versie van de wandtegel is gemaakt door Harm Israels uit Drente. Hieronder rechts de close-up van de tegel.

 

DE ECHTE AANLEIDING voor deze pagina; de paarden zelf. Tijdens een kijkje in de paarden-boxen viel bij Hank eindelijk het kwartje. Het had hem namelijk altijd verwonderd waarom mensen toch zo volkomen idolaat van dit edele dier konden zijn.

Nu moet je weten dat hij ooit zelf ook een keer op een paard had gezeten en een beetje rijles had gehad en dat was absoluut niet bevallen. Nee, dat was best eng, eigenlijk! Vooral toen het dier z'n hoofd tussen z'n benen deed, had Hank het gevoel dat 'ie er zo vanaf kon donderen...

 

 

We liepen de schuur in en de paardenboxen gingen open. De eerste tralie van het hekwerk kon een stukje naar boven en bleek het slot te zijn. Een aantal friese merries werden n voor n geshowd. Stamboek met een ster; de hoogste keuringsklassificatie.

Het was nt een soort modeshow, maar wel totaal anders dan je op televisie ziet. Dit was een soort ingehouden trots van zowel mens als dier en met  een oorverdovende stilte en verstilde rust.         Een mooi moment...

 

 

EN HIERONDER zie je een filmpje van de koeien van de familie de Groot. Je ziet een gedeelte van de kudde. Ze staan zomers, aan het eind van de dag, vrijwel geluidloos en rustig te wachten tot ze weer te terug naar de stal mogen om gemolken te worden.

 

Lees alles!

 


Copyright 2005 - 2015 Hank Dussen Productions, Oldelamer