|

'THE SKY IS THE LIMIT' wordt
in de regel in figuurlijke zin gebruikt voor mogelijkheden die geen einde lijken te
hebben. De moge-lijkheden van internet bijvoorbeeld lijken oneindig. Er komen
steeds meer mogelijkhe-den bij. Ik wil je op deze pagina de snijlijn laten zien
wat je ziet als de aarde en de he-mel elkaar lijken te raken; de horizon dus.
De horizon van Oldelamer is eindig maar vaak om te smullen, alleen je moet het
wél zien. Veel mensen die hier wonen vinden het gewoon terwijl de mensen die in
een stad wonen en hun vingers bij zouden aflikken als regelmatig op een mooie
horizon getrak-teerd zouden worden. Mooie horizon zie je vaak bij wisseling van
het weer. In Neder-land betekent dat vaak een overgang van slecht weer naar nóg
slechter weer. Klik op de foto voor een vergroting!

DE 'OPEN DEUREN' en
'losse opmerkingen' zijn
niet van de lucht als we het met elkaar over het weer hebben. Het is ook vaak de ideale openingszin van een
al- of niet diepzinnige conversatie met een collega, buurman of vrouw of gewoon iemand
die toevallig ook op de bushalte of perron staat.
Veilig onderwerp ook, het weer is van ons allemaal en beïnvloeden kunnen we het
niet. 'Weertje vandaag hè?' of 'Ik moest krabben
vanmorgen' 'Nou, het viel wel tegen vanmorgen' 'Je valt hier altijd van het ene
uiterste in het andere'. Kortom, we hebben het áltijd over 't weer. Hank zelf
is daar geen uitzondering op. En meestal negatief. Ja, er wordt wat afgemopperd
in dit land over 'het weer'...

MAAR ALS JE IN FRIESLAND op het platteland
woont, heb je het uitzonderlijke privilege dat de verschillende
verschijningen van 'het weer' gewoon breeduit, 'live' en ongecen-sureerd
aan je voorbij trekt. Zowel de foto's boven als hiernaast zijn 's-morgens, op twee dagen na
elkaar, snel even
tussen het tandenpoetsen en scheren door, gemaakt.
Die grijs, oranjegeel, zwart
schakering op de eerste foto doet denken aan een surrealis-tische impressie of
een foto genomen op een
andere planeet in ons zonnestelsel. Maar de voorstelling hierboven is gewoon
hier in Oldelamer. Los van de kleurstelling, is ook de bomenrij bijzonder. Alsof
het zonlicht precies bij de boven ophoudt. Als je op de
foto klikt, kun je het nog beter bekijken!
OP
DE FOTO BOVEN lijkt het
alsof laag in de
verte, de hemel met scheermessen is open gereten. Het zijn net 'fijne'
autokrassen die soms als cadeautje na een bezoek in de stad over de hele lengte
van je auto aantreft. Gelukkig zijn deze strepen hier niets meer of minder dan
condenssporen van vliegtuigen. Niet goed voor het milieu (CO2) maar je hoeft
ten minste niet naar de garage.
En vlak boven de grond zie je een strook laag hangende
mist. 'Witte wieven' wordt het verschijnsel in Drente genoemd. Hank
heeft er al eens eerder over geschreven. Rechts hiernaast avondrood in
Mildam bij Heerenveen, hier een paar kilometer vandaan. De molen precies in het
midden was nóg mooier geweest, maar je moet je wat te wensen houden. En oja,
voor het geval je het nog niet wist; 'Avondrood brengt water in de sloot'.
Klik op de foto voor
een vergroting!
EN
WAT GAAT HET WORDEN VANDAAG? Saai, somber bewolkt? Onstuimig, regen, wind?
Zon, warm, hittegolf? Als je niet weg hoeft, is
onstuimig weer natuurlijk het mooist. Een kletterende regenbui is vooral prachtig
van-uit de ramen van je huis of op kantoor. Dat rotweer krijgt een totaal andere
dimensie als je er doorheen moet. Dan lijken we van suiker.
Wederom Hank niet uitgezonderd.
Zoals laatst, de kat is buiten en het wordt al
donker en het komt met bakken uit de hemel. Hank gaat hem zoeken en roept en
kleppert met voerbakjes. Geen reactie; niets. Als hij hem later tussen de bosjes
aantreft, zit de kat opgewekt en droog te wachten en blijkt 'schuilhokkie' te
spelen. Als Hank hem oppakt, wordt hij er op minder fijnzinnige wijze aan
herinnert dat zijn nagels niet alleen voor muizen moord-wapens zijn...
LAVENDELBLAUW
De kleur op de foto hier-naast komt niet
uit de Photoshop kleurdoos. Ook weer 's-morgens vroeg gewoon 'live' te zien in
Oldelamer. Dit is midden in oktober, de bladeren zitten nog aan de
boom.
Het heeft overigens de hele dag gestormd en geregend die dag. Dat minder fijne
type weer waar Nederland ook zo bekend van is. Storm en regen maakt in de regel
niet de warmste en positiefste gevoelens bij ons los. Of zoals de Nederlandse
vertaling van 'Stor-my Weather'; 'In mijn hart, is slechts plaats voor leed en
smart; storm en regen'. Of deze. 'Jouw gezicht is soms net een gedicht, storm en
regen!' Lena Horne heeft er een hit mee in 1941. Het motto:
'Je bent weg, het leven
heeft voor mij geen zin meer'. Deze versie is van Frank Sinatra uit 1959.

DIT
LIJKT NÉT MARS OF ZO,
vind je ook niet? Nooit geweest natuurlijk, maar zo stelt Hank zich het voor.
De planeet Mars heeft ook seizoenen en een dunne atmosfeer. In werkelijkheid zie je de
bomen en boerde-rijen van Oldetrijne. Als je op de foto klikt, ziek dat de mensen
van de stelpboerderij al wakker en aan het werk zijn.
Maar is het nu een horizon of
een skyline. Wat is het verschil? Als we over een skyline hebben, letterlijk
vrijwel hetzelfde als de term horizon gaat het altijd over een stads-horizon. De
skyline van Amsterdam of New York bijvoorbeeld is een wijds beeld van flats,
gebouwen, huizen en wolkenkrabbers. De skyline van Oldelamer lijkt dus niet te
bestaan. Maar Hank weet wel beter!
DE
HORIZON, op z'n Grieks: ορίζοντας ofte-wel gezichtseinder, is de
denkbeeldige lijn tot waar men het aardoppervlak kan zien. Het is de lijn waar
het aardoppervlak en de lucht elkaar lijken te raken. De horizon wordt ook wel
de kim, de einder of de ge-zichteinder genoemd. De horizon is afhan-kelijk van
het standpunt van de waarnemer en kan gedacht worden als een cirkel op het
aardoppervlak waar de raaklijnen uit het oog van de waarnemer het oppervlak
raken.
Voor de afstand van het gezichtspunt tot de horizon bestaat de volgende
vuistregel:
waarin de zichthoogte ten opzichte van het aardoppervlak is in meters, en de
afstand tot de horizon in kilometers. Op de grond staand is de horizonafstand
ongeveer 4,7 km, vanuit een toren op 100 m hoogte is dat 36 km.

HOE
VER HET OOK IS,
de foto hiernaast is een horizon van de opkomende zon op een werkelijk
steenkoude zondagochtend in de afgelopen winter. Het kan natuurlijk aan Hank liggen, maar je ziet
die kou ook écht! De hele wereld lijkt aangerijpt met een dun ijslaagje alsof hij als
een ijskast nodig ontdooit moet worden.
Als je
op de foto klik voor een vergroting, zie je dat het gras wit uitslagen en
bevroren is
en er weinig florissant bijstaat. Wat Hank bijzonder vindt is de soort paarse
gloed die over de aarde hangt. Alsof er iemand met een lange ultraviolette lamp
in de weer is.

VASTE BEZOEKERS
herkennen zo plaat mis-schien. Het is hier ook winterweer. Het is 18 december
2005. De laatste momenten van de herfst dus. De winter is een van de vier
seizoenen in de gematigde en polaire streken.
De winter wordt veroorzaakt door de schuine stand van de aardas. In de winter
staat op het noordelijk halfrond de aardas van de zon af gewend en in de zomer
juist naar de zon toe gericht. Op het zuidelijk halfrond is dit omgekeerd zodat
de winter zich daar juist afspeelt tijdens de zomer van het noordelijk halfrond.
Er wordt onder-scheid gemaakt tussen de astronomische winter en de
meteorologische winter.
ASTRONOMISCHE
WINTER.
De astronomische winter begint op het noordelijk halfrond rond 21 december. De
zon staat dan 's middags aan de Steenbokskeerkring loodrecht aan de hemel, de
naam is afgeleid van het ster-renbeeld steenbok dat rond midden decem-ber
begint, deze dag valt daarom ook samen met de kortste dag op ons halfrond.
De astronomische winter eindigt meestal op 20 maart, soms op 21 maart, wanneer
de zon 's middags aan de evenaar loodrecht aan de hemel staat (equinox). Hierna
begint de lente. Op het zuidelijk halfrond begint de astronomische winter rond
21 juni, wanneer de zon 's middags aan de Kreeftskeerkring loodrecht aan de
hemel staat, Dit sterren-beeld kreeft begint rond midden december op het
zuidelijk halfrond en die eindigt rond 21 september, wanneer de zon 's middags
aan de evenaar loodrecht aan de hemel staat.
TOT SLOT
de meteorologische winter is een verwarrend begrip, ook al is het oorspronkelijk
bedoeld om het juist overzichtelijker te maken. Een veel gehoorde definitie van
de meteorologische winter is die van de maanden december, januari en februari op
het noordelijk halfrond en juni, juli en augustus op het zuidelijk halfrond. Als
men het heeft over de gemiddelde wintertemperatuur, dan is die berekend aan de
hand van deze periode.

Een andere, alternatieve definitie van de meteorologische winter is die van de
gemiddelde luchttemperatuur op het noordelijk halfrond, respectievelijk het
zuidelijke halfrond. Hiervoor neemt men de gemiddeld koudste dag van het jaar en
trekt men respectievelijk anderhalve maand eraf en erbij om het begin en het
eind van de winter te krijgen. De uitkomst hiervan bepaalt dat op 6 december de
winter begint en op 6 maart eindigt. Op het zuidelijke halfrond komt dit meer
overeen met de data van de astronomische winter, namelijk 20 juni t/m 19
september
Alle foto's op deze pagina zijn van Hank Dussen, voor mooie aanvullingen houdt
hij zich uiteraard van harte aanbevolen.
Lees alles!
|